امام رضا علیه السلام

زندگی نامه حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام

0

امام رضا علیه السلام

 

 

فهرست مطالب

پیش گفتار. ۴

مقدمه. ۷

فصل اوّل: امامت و عصمت حضرت امام علی بن موسی الرّضا ۵G6

دلایل امامت آن حضرت… ۱۱

الف – آیات… ۱۱

ب – روایات… ۱۶

روایات دلایل امامت آن حضرت ۵G6 به صورت عام. ۱۶

روایات دلایل امامت آن  حضرت ۵G6 به صورت خاصّ…. ۲۵

سخنان حضرت امام رضا ۵G6 درباره اصل امامت و اوصاف امام. ۴۵

فرق بین عترت و امّت… ۶۳

تصریح آن  حضرت بر امامت  حضرت امام جواد۵G6. 86

فصل دوّم: ویژگی‏های شخصی امام علی بن موسی الرّضا۵G6

اقوال در مورد زمان ولادت آن حضرت۵G6. 91

اسم  و کنیه شریف آن حضرت۵G6. 92

القاب آن حضرت۵G6. 93

پدر بزرگوار آن حضرت۵G6. 96

مادر مکرمه امام رضا۵G6. 96

اقوال در مورد اولاد آن حضرت ۵G6. 99

همسران آن حضرت۵G6. 100

برادران و خواهران آن حضرت۵G6. 101

شمایل آن حضرت۵G6. 101

نقش انگشتری آن حضرت۵G6. 102

 

فصل سوّم: سیره و اخلاق و اعمال عبادی امام علی بن موسی الرّضا ۵G6

سیره، اخلاق و اعمال عبادى امام رضا۵G6. 105

دعاهای منقول از ‌حضرت امام رضا ۵G6. 142

حرز حضرت امام رضا ۵G6. 145

اشعار مدح و ستایشهاى حضرت رضا۵G6. 147

فصل چهارم: مباحث علمی و فرمایشات حضرت امام علی بن موسی الرّضا ۵G6

مقام علمی حجّت خدا، امام رضا ۵G6. 167

احادیث امام هشتم ۵G6در باب توحید.. ۱۷۰

مناظره امام رضا ۵G6درباره عصمت انبیاء. ۱۷۸

مناظره با اهل ادیان مختلف…. ۱۸۴

مناظره با یک زن رومی و یک مرد هندی.. ۲۲۲

مناظرات و احتجاجات حضرت امام رضا ۵G6 در کوفه. ۲۲۵

مناظره امام رضا ۵G6با سلیمان مروزی.. ۲۲۸

مناظره امام رضا ۵G6با مأمون درباره فضلیت آن حضرت… ۲۳۰

احتجاجات امام رضا ۵G6درباره فضیلت حضرت علی۵G6. 231

سخنان امام رضا ۵G6درباره حضرت صاحب الزمان ۵G6. 233

سخنان حضرت امام رضا ۵G6درباره ایمان.. ۲۳۵

آنچه از امام هشتم۵G6 در علل احکام آمده است‏ ۲۳۸

اجمالی از اسلام خالص در بیانات آن  حضرت ۵G6 به مأمون.. ۲۴۲

برخی از عبارت‌های کوتاه و پند آموز حضرت امام رضا ۵G6. 257

اعمال مورد غضب خداوند.. ۲۶۰

برخی دیگر از فرمایشات حضرت امام رضا ۵G6. 264

فصل پنجم: کرامات و معجزات حضرت امام علی بن موسی الرّضا ۵G6

کرامات و معجزات حضرت امام علی بن موسی الرّضا ۵G6. 275

استجابت دعای حضرت امام رضا ۵G6. 343

معجزاتی که حضرت امام رضا ۵G6 به مردم بصره نشان داد. ۳۵۲

معجزات منقول از بارگاه حضرت شمس الشموس۵G6. 357

آگاهی امام رضا۵G6 از تمام زبان‏ها و زبان پرندگان و چهارپایان‏ ۳۷۶

فصل ششم: وقایع تاریخی  زمان حضرت امام علی بن موسی الرّضا۵G6

مدّت امامت امام رضا۵G6. 381

مسائل بین امام رضا ۵G6 و‏هارون الرشید.. ۳۸۳

خلفای معاصر حضرت امام رضا ۵G6. 388

زندانی شدن حضرت امام ۵G6 در سرخس…. ۳۸۹

دعوت امام رضا ۵G6 به مرو توسط مأمون.. ۳۹۰

حرکت به سوی طوس و از آن جا به طرف مرو. ۳۹۲

ورود به نیشابور و معجزات امام رضا ۵G6 در آن جا ۳۹۳

حدیث سلسله الذهب… ۳۹۳

دسیسه‏ی مأمون جهت جلب رضایت علویان.. ۳۹۵

ولایتعهدی امام رضا ۵G6. 442

اهداف مأمون در تحمیل ولایتعهدی: ۴۴۲

علل پذیرش ولایتعهدی از سوی امام رضا۵G6. 446

به روایتی دیگر. ۴۴۷

به روایتی دیگر. ۴۵۰

روایات مربوط به ولایتعهدی آن حضرت  ۵G6. 455

مواردی دیگر از وقایع تاریخی.. ۴۹۲

خبرى درباره ولایت حضرت امام علی بن ابیطالب ۵G6. 498

فصل هفتم: علل و چگونگی شهادت حضرت امام علی بن موسی الرّضا ۵G6

توطئه قتل حضرت امام رضا۵G6 در حمام. ۵۰۵

روایات در مورد شهادت آن حضرت  ۵G6. 511

دلیل شهادت آن حضرت ۵G6 از قول اباصلت… ۵۱۶

اقوال مختلف در نحوه شهادت جانگداز آن حضرت ۵G6. 517

امام جواد۵G6 و شهادت پدر گرامیشان.. ۵۴۳

اشعاری در مرثیه آن حضرت ۵G6. 544

 

فصل هشتم: فضیلت زیارت  حضرت ثامن الحجج امام علی بن موسی الرّضا ۵G6

روایات مربوط به فضلیت زیارت امام رضا  ۵G6. 551

فضیلت شهر طوس و تربت آن.. ۵۶۸

آداب زیارت و زیارتنامه  آن حضرت۵G6. 569

زیارت هفت حدیث… ۵۷۸

فصل نهم: اصحاب و یاران امام علی بن موسی الرّضا ۵G6

اباصلت هروی.. ۵۸۷

اسماعیل بن سعد اشعری قمی.. ۵۸۹

حسن بن علی بن فضال.. ۵۹۰

حماد بن عیسی.. ۵۹۲

حمّاد بن عثمان.. ۵۹۳

خیران خادم. ۵۹۴

زکریّا بن آدم. ۵۹۵

وکالت از امام رضا۵G6. 598

زکریّا بن ادریس…. ۶۰۰

عبّاس بن معروف قمى.. ۶۰۶

عبداللّه بن جندب بجلى کوفى.. ۶۰۷

عبداللّه بن صلت قمی.. ۶۰۸

فضل بن شاذان.. ۶۱۲

یاسر قمی.. ۶۱۴

یعقوب بن یزید.. ۶۲۱

یونس بن عبدالرحمن.. ۶۲۲

روایات در مورد اصحاب آن حضرت ۵G6. 631

سخن پایانی.. ۶۵۵

منابع و مآخذ.. ۶۵۷

کتاب‏هایی از همین نگارنده. ۶۶۷

 

 

 

اهداء

h

می‌نمایم این سعی در عرض ارادت به ساحت قدس ملک پاسبان، حضرت ثامن‌الحجج عالم آل محمّد صلوات‌اللّه علیهم اجمعین، السلطان ابوالحسن،علیّ‌ بن الوسی‌الرّضا، را همراه با خالصانه‌ترین تحیات به محضر مقدّس خالص‌ترین عباد صالح خدای متعال جلّ جلاله؛

 السَّلَامُ عَلَى أَوْلِیاءِ اللَّهِ وَ أَصْفِیائِهِ السَّلَامُ عَلَى أُمَنَاءِ اللَّهِ وَ أَحِبَّائِهِ السَّلَامُ عَلَى أَنْصَارِ اللَّهِ وَ خُلَفَائِهِ السَّلَامُ عَلَى مَحَالِّ مَعْرِفَهِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَى مَسَاکِنِ ذِکْرِ اللَّهِ السَّلَامُ عَلَى مُظْهِرِی أَمْرِ اللَّهِ وَ نَهْیهِ السَّلَامُ عَلَى الدُّعَاهِ إِلَى اللَّهِ السَّلَامُ عَلَى الْمُسْتَقِرِّینَ فِی مَرْضَاهِ اللَّهِ السَّلَامُ‏ عَلَى‏ الْمُخْلَصِینَ‏ فِی‏ طَاعَهِ اللَّهِ‏ السَّلَامُ عَلَى الْأَدِلَّاءِ عَلَى اللَّهِ السَّلَامُ عَلَى الَّذِینَ مَنْ وَالاهُمْ فَقَدْ وَالَى اللَّهَ وَ مَنْ عَادَاهُمْ فَقَدْ عَادَى اللَّهَ وَ مَنْ عَرَفَهُمْ فَقَدْ عَرَفَ اللَّهَ وَ مَنْ جَهِلَهُمْ فَقَدْ جَهِلَ اللَّهَ وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ فَقَدِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ وَ مَنْ تَخَلَّى مِنْهُمْ فَقَدْ تَخَلَّى مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أُشْهِدُ اللَّهَ أَنِّی سِلْمٌ لِمَنْ سَالَمْتُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حَارَبْتُمْ مُؤْمِنٌ بِسِرِّکُمْ وَ عَلَانِیتِکُمْ مُفَوِّضٌ فِی ذَلِکَ کُلِّهِ إِلَیکُمْ لَعَنَ اللَّهُ عَدُوَّ آلِ مُحَمَّدٍ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ وَ أَبْرَأُ إِلَى اللَّهِ مِنْهُمْ وَ صَلَّى اللَّهُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ.[۱]

(سلام بر اولیاى خدا و برگزیدگانش، سلام بر درستکاران خدا و دوستانش، سلام بر یاران خدا و خلیفه‏هایش، سلام بر درستکاران خدا و دوستانش، سلام بر یاران خدا و خلیفه‏هایش، سلام بر جایگاه‏هاى معرفت خدا، سلام بر خانه‏هاى ذکر خدا، سلام بر آشکارکنندگان امر و نهى خدا، سلام بر دعوت کنندگان به سوى خدا، سلام بر استقراریافتگان در عرصه رضایت خدا، سلام بر مخلصان در طاعت خدا، سلام بر راهنمایان به سوى خدا، سلام بر آن کسانی که هرکه دوستشان دارد، خدا را دوست داشته، و هرکه دشمنشان دارد، خدا را دشمن داشته.  هرکه آنان را شناخت، خدا را شناخته، و هرکه آنان را نشناخت، خدا را نشناخته و هر که به آنان چنگ زد، در حقیقت به خدا چنگ زده، و هرکه آنان را ترک گفت، همان خداى “عزّ و جلّ “را ترک گفته است، و خدا را گواه می‏گیرم که من در صلحم با هر که شما با او در صلح هستید، و در جنگم با هر که شما با او در جنگید، به پنهان و آشکار شما ایمان دارم، و اختیار همه این امور را به شما واگذار می‌کنم، خدا دشمن خاندان محمّد را، از جنّ و انس لعنت کند، از ایشان به جانب خدا بیزارى میجویم، و درود خدا بر محمّد و خاندانش.

 

پیش گفتار

ألْحَمْدُلِلَّهِ و الصّلَاهُ عَلَی رَسوُل­الله وَ عَلَی آلِه آلِ الله سیِما بَقیَهِ­اللهِ أَرواحُنا فِداهُ وَ اللَّعَنُ عَلَی أَعدائِهِم أَعَداءِاللهُ إِلَی یَومِ لِقاءِالله.
(اللَّهُمَ‏ صَلِّ وَ سَلِّمْ‏ وَ زِدْ وَ بَارِکْ عَلَى السَّیدِ الْمَعْصُومِ وَ الْإِمَامِ الْمَظْلُومِ وَ الشَّهِیدِ الْمَسْمُومِ وَ الْقَتِیلِ الْمَحْرُومِ عَالِمِ عِلْمِ الْمَکْتُومِ بَدْرِ النُّجُومِ شَمْسِ الشَّمُوسِ أَنِیسِ النُّفُوسِ الْمَدْفُونِ بِأَرْضِ طُوسٍ الرَّضِی الْمُرْتَضَى الْمُرْتَجَى الْمُقْتَدَى الرَّاضِی بِالْقَدَرِ وَ الْقَضَاءِ الْإِمَامِ بِالْحَقِّ أَبِی الْحَسَنِ عَلِی بْنِ مُوسَى الرِّضَا صلوات‌الله وَ سَلَامُهُ عَلَیهِ)

سلام و درود بی­پایان الهی بر امام رئوف و حجّت ودود، غریب­الغرباء و معین­الضعفاء، بضعه­الرسول، شمس­الشموس و انیس­النفوس، السطان ابی­الحسن علیّ­­بن­موسی­الرّضا المرتضی علیه آلاف التحیه و الثناء که سایه رفیع محبّت و مهربانی‌اش، عالمیان را میهمان سفره کرامت الهی نموده و کلام هدایتش، شاه‌راه بندگی را نشان داده و توحید و ولایتش نعمات الهی را به سَرحدّ کمال رسانده، باشد که شکر نعمت بی­مثالش را به جای آورده و اقتدا بر آن امام همام را توفیق یافته و غنیمت شماریم. ان‌شاءاللّه

کمتر امری را می‌توان سراغ داشت که به اندازه شناخت صحیح و معرفت نسبت به وجود مبارک امام و حجّت خدای متعال، در تقرّب به سوی خدای متعال موثّر، مفید و لازم باشد؛ زیرا هرکس به جایی رسید از معرفت و شناخت این خانواده گرامی و امام۵G6 و تبعیّت از آن بزرگواران بود و بس.

بصیرت و ایمان راه و ابزار نجاتی است که هرچه عمیق‌تر و استوارتر باشد قرب به حضرت امام و حجّت حق جلّ وعلا بیشتر است و این دو به دست نمی‌آید الّا با معرفت ولایی و قرآنی و بهتر است بگوییم قرآنی ولایی و قرآن ولایی یعنی قرآن به همراه محتوای قرآن یعنی حق با محتوی و عصاره حق که همان «عَلِی مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَ عَلِی لَنْ یفْتَرِقَا حَتَّى یرِدَا عَلَی الْحَوْض‏[۴]» است؛ یعنی قرآن با ترجمان قرآن که همان اهل‌بیت وحی و رسالت۵A6 هستند. از این روی جایگاه کسب معرفت که صراط سعادت، بصیرت و ایمان است آنها، أَهْلَ بَیتِ النُّبُوَّهِ وَ مَوْضِعَ الرِّسَالَهِ وَ مُخْتَلَفَ الْمَلائِکَهِ وَ مَهْبِطَ الْوَحْی وَ مَعْدِنَ الرَّحْمَهِ وَ خُزَّانَ الْعِلْم[۵] (اهل بیت نبوّت و جایگاه رسالت و عرصه رفت ‏و آمد فرشتگان و مرکز فرود آمدن وحى‏ و معدن رحمت و خزانه‌‏داران بهشت) هستند و برای معرفت خدای متعال باید دست نیاز به سوی آن خاندان کرامت دراز و از آنان سیراب شد.

«السَّلَامُ عَلَى مَحَالِّ مَعْرِفَهِ اللَّه‏… ِالسَّلَامُ عَلَى الَّذِینَ مَنْ وَالاهُمْ فَقَدْ وَالَى اللَّهَ وَ مَنْ عَادَاهُمْ فَقَدْ عَادَى اللَّهَ وَ مَنْ عَرَفَهُمْ فَقَدْ عَرَفَ اللَّهَ وَ مَنْ جَهِلَهُمْ فَقَدْ جَهِلَ اللَّهَ وَ مَنِ اعْتَصَمَ بِهِمْ فَقَدِ اعْتَصَمَ بِاللَّهِ وَ مَنْ تَخَلَّى مِنْهُمْ فَقَدْ تَخَلَّى مِنَ اللَّهِ عَزَّوَجَل[۶]‏»

(سلام بر جایگاه‌هاى معرفت خدا، سلام بر آنان که هرکه دوستشان دارد، خدا را دوست داشته، و هرکه دشمنشان دارد، خدا را دشمن داشته، و هرکه آنان را شناخت، خدا را شناخته، و هرکه آنان را نشناخت، خدا را نشناخته و هر که به آنان چنگ زد، در حقیقت به خدا چنگ زده، و هرکه آنان را ترک گفت، همانا خداى “عزّ و جلّ “را ترک گفته است.)

چه زیباست که تنها سرچشمه فیّاض معارف ناب وحیانی از طریق آل‌اللّه سلام‌الله علیهم اجمعین است اینکه فرمود :
«طَلَبُ المَعارِفِ مِن غَیرِطَریقِنَا اَهلَ‌البَیتِ مُساوِقٌ لِاِنکارِنا[۷]»

مدّت‌ها بود در پی یافتن مفهوم آل‌اللّه بودم اینک خدای متعال را شاکرم که با کلام نورانی حضرت امام ثامن الحجج۵A6 در «زیارت جامعه اوّل» قدری روشن شد.

سلام على آل طه و یاسین          سـلام عـلـى آل خیــر النبیین

سلام على روضه حلّ فیها          امام یباهى به الملک و الدین

اللّهم صلّ علی محمّد و آل محمّد و عجّل فرجهم
والحمداللّه رب‌العالمین
رمضان المبارک- ۱۴۳۹
سید محمد فیض‌اللّه فاطمی فلاح

 

 

[۱] ابن بابویه، محمد بن على، من لا یحضره الفقیه – قم، چاپ: دوم، ۱۴۱۳ ق.

[۲]ترجمه: بارالها درود و رحمت فرست بر على بن موسى الرضا پسندیده پیشواى پارسا و منزهو حجت تو بر هر که روى زمین است و هر که زیر خاک بسیار راستگو و شهیددرود و رحمتى فراوان و کامل و با برکت و متصل و پیوست و پیاپى و دنبال هم همچون بهترین رحمتى که بر یکى از اولیائت فرستادى. / کامل الزیارات، ص ۳۰۸

[۳]ترجمه: سلام و درود بر تو اى ابا الحسن اى على بن موسى، اى رضا، اى فرزند فرستاده خدا، ای فرزند امیرالمؤمنین اى حجّت خدا بر بندگان اى آقا و مولاى ما به تو روى آوردیم و تو را واسطه قرار دادیم و به سوى خدا به تو توسّل جستیم و تو را پیش روى حاجاتمان نهادیم، اى آبرومند نزد خدا، برای ما نزد خدا شفاعت کن

فرازی از دعای توسّل به امام رضا۵G6 /زاد المعاد – مفتاح الجنان، ص: ۴۰۳

[۴] – ترجمه:على همراه قرآن است و قرآن همراه على است از هم جدا نمى‏شوند، تا کنار حوض کوثر مرا ببینند/ حاکم، مستدرک ج ۳، ص ۱۲۴- گنجى، کفایه الطالب، ص ۲۵۳- تاریخ ابن عساکر، ج ۲، ص ۱۲۰٫

[۵]  – زیارت  جامعه کبیر

[۶] – من لا یحضره الفقیه، ج‏۲، ص: ۶۰۹

[۷] – ترجمه: جستجوى معارف، جز از راه ما خاندان رسول خدا۵a6 برابر با انکار ماست / صحیفه مهدی، ص ۳۳۴، ح ۱۰

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.